Friday, August 7, 2020

सुक्यो गजाली . . .

 


     

गजाल एका हाफ चड्डेची !


गरीबीतसून स्वत:च्या जीवार वर इल्ललो आबा बांबार्डेकार, खूप उधळो. तेवक्ता, 'गरीबीत दिवस काढले, आज चार पैशे मिळयतसो मा, मगे खर्च करुक मागेपुढे बघायचा नाय', ह्या तेचा तत्व! सगळे हायफाय वस्तू खरेदी करी.


 पेद्रु गोन्साल्विस, तेव्हा गोयात अधिकारी होतो, तेका फिराक गाडी, रवाक घर होता. दरवर्षी ३१ डिसेंबर आणि १ जानेवारीक आम्ही गोव्यात. पेद्रु रेस्ट हाऊस बूक करी. दोन दिवस आम्ही ' किंग मोमो' चो खा-प्या-मजा करा, ह्यो कार्निवल चो संदेश आधीच अंमलात आणू!


एका वर्षी आमका समुद्र किना-यावरचा रेस्ट हाऊस ऐनवेळी गावलला. समुद्रार कुदाचा आसल्याकारणान, हाफ चड्डे खरेदी करुसाठी आम्ही पयले म्हापसा मार्किटात घुसलो. पन्नास रुपयांत हाफ चड्डी! आबा आयकाना, 'फालतू, फूटपाथवरचे चड्डे माका नको. मी दुकानात घेतलय!'


आबा पणजेत एका, रेडिमेड कपड्यांच्या दुकानात घुसलो, पाठोपाठ आम्ही. दुकानातल्या नोकरान हेका शंभर रुपयेवाली हाफ पॅन्ट दाखयल्यान. 'छट, भारीतली दाखया!' . . . आबाची ऑर्डर. तो नोकर आत गेलो, तीनशे रुपये किंमत आसललो खोको आणल्यान. आबाक चड्डी पसंत. 


संध्याकाळी समुद्रार जाताना, आम्ही पन्नासवाल्या तर आबा तीनशे वाल्या चड्डेत. जवळपास सारखेच चड्डे. पेद्रु खो-खो हसत सुटलो, 'आबा, नुसतो पैसो आसलो म्हणान काय उपयोग, तू फसलय! हेंची फूटपाथवरची चड्डी दुकानात हाफ पॅन्ट बनता आणि तीच बॉक्सात गेली काय शॉर्ट म्हणून तुझ्या सारख्या अतीशाण्याच्या गळ्यात पडता!'


'म्हणजे ती शंभरवाली मी नाकारलेली पॅंट, त्या नोकरान आतल्या खोलयेत नेवन बॉक्सात भरुन आणल्यान आणि तीनशेक माझ्या गळ्यात मारल्यान?' . . . आबान कपाळार हात मारुन घेतल्यान.


उडाणटप्पू



Thursday, August 6, 2020

सुक्यो गजाली . . .



     

बेरकी म्हातारो . . . !

आयतवार होतो. आबा बांबार्डेकर गोव्याक जावच्यासाठी वाडीक स्टॅंडार इलो. त्याकाळी फक्त दोडामार्ग मार्गेच एस. टी. जायत. स्टॅंडार खूप दिवसांनी 'बाई, पायजे का सोबत' फेम, म्हातारो हेरेकार दिसलो. हातात पेपर नाय होते. थकललो दिसा होतो. आबान हटकल्यान, 'आजोबा, पेपर विक्री बंद? सोबत बंद झालो?'

हेरेकार खजील हसलो, 'गेले ते दिन गेले!' . . . आबाकय वायट दिसला, 'आज खय दौरो? गोयाक?'

'होय! म्हापशाक पावण्यागेर जातय!' . . . हेरेकार. 

 तितक्यात बस लागली. गर्दीत घुसान आबान सीट अडयल्यान. आबाची नजर हेरेकाराक शोधूक लागली. बघता तर काय! हेरेकार आधीच घुसान डावीकडली विंडोसीट अडवन बसललो.

गाडी सुटली. वाटेत प्रत्येक स्टॉपार गाडी भरतच गेली. बांदा गेला, डेगव्या पास झाला. कळणा पाठी पडला. दोडामार्गात बरेच प्रवासी उतारले. मोकळा, मोकळा वाटला. म्हातारो हेरेकार गाढ झोपललो. कंडक्टराचो अचानक तेच्याकडे लक्ष गेलो. कंडक्टरान तेका हलयल्यान, 'आजोबा उठा! डेगव्याक उतराचा होता मा तुमका?'

बिचारो म्हातारो खडबडान जागो झालो, 'ऑं, खय इली गाडी? अरे बाप-रे! अस्नोडा इला? आता मी पाठी डेगव्याक परत जाव कसो?'

'हय उतरा अस्नोड्यात आणि परतीच्या बशीत बसा!' . . . कंडक्टराचो सल्लो.

'छा! असा कसा, माका डेगव्यात उठवक नाय कशाक? परतीच्या तिकटाक माझ्यार पैसे नाय, तूच माका आता परतीच्या तिकटाचे पैसे दी!' . . हेरेकरान कंडक्टरावांगडा हुज्जत घालूक सुरवात केल्यान.

'वा रे व्वा! मी खयसून दिव? तुमचो गोयात कोण पावणो आसलो तर तेच्याकडसून घेया पैसे!' . . . कंडक्टर.

'ठिक आसा, माका आता म्हापशात तरी उतर!' . . . हेरेकराच्या सूचनेनुसार कंडक्टरान ब्याद म्हापशाक उतरल्यान. कंडक्टराच्या नावान बडबडत उतारता, उतारता म्हाता-यान आबाकडे बघून हळूच डोळो मारल्यान . . . !

उडाणटप्पू

Wednesday, August 5, 2020

सुक्यो गजाली . . .



       
              
बाई, पायजे का सोबत ?

हिंदी सिनेनट ओमप्रकाशवरी दिसणारो वयस्क हेरेकार वाडीत पूर्वी आरडान पेपर विकी. महा बिलंदर आणि बेरकी. पेपर इकता, इकता लोकांचे कळीय काढी. वयाकडे बघून लोक वगी रवत. सकाळी ऐन गर्दीच्या वेळी तो हमखास स्टॅंडार दिसा. 

एकदा रविवारी, मी आणि आबा बाबार्डेकार एस्टीन कोल्हापुराक जाय होतो. त्यावेळी फाटेक सहा वाजता पयली बस होती. बस सुटाच्या बेतात आसतांना ह्यो म्हातारो खिडकेकडे आरडत इलो, 'रविवार लोकसत्ता घ्या, सकाळ घ्या, पुढारी घ्या . . . !'

आबा खिडकेकडे बसललो, आबान रुपयो दिवन लोकसत्ता घेतल्यान. तितक्यात गाडी सुटली. तिकीट काढून झाल्यार आबाकडल्या लोकसत्ताची पुरवणी मी वाचूक घेतलय. लेख वाचलले वाटाक लागले. पुरवणी चुकान जुनी इली की काय, म्हणून  तारीख बघलय तर गेल्या रविवारची.

'आबा! लोकसत्तावाले खुळावले काय रे? गेल्या रविवारचीच पुरवणी आज परत टाकल्यानी चुकान!' मी आबाक पुरवणी दाखयलय. 

'लोकसत्तावाले नाय, आम्हीच मॅड झालो! त्या म्हाता-या हेरेकारान आमका बनयल्यान! गेल्या रविवारचो अख्खो लोकसत्ता गळ्यात मारल्यान. म्हतला पयल्या पानार जुने बातमे कशे, आता तारीख बघलय, तर गेल्या रविवारची!' . . आबा वैतागलो.

कोल्हापूरचा काम लवकर आटापला. परत वाडीक येयसर रात्रीचे आठ वाजले. हेरेकार खय दिसता काय आम्ही बघी होतो. लांब खयतरी आवाज आयकाक इलो, ' बाई, पायजे का सोबत?' . . . खयच्या तरी बाईच्या गळ्यात 'साप्ताहिक सोबत' मारता मारता  ह्यो खवट म्हातारो चावटपणा  करी होतो.

उडाणटप्पू

Tuesday, August 4, 2020

सुक्यो गजाली . . .


          

चपलांचो ढीग . . . !

टीसी च्या तावडीतसून आबा सही सलामत सुटलो तरी बाबीकाकाच्या तावडीतसून आबाची सुटका नाय होती. बाबीकाकान आबाक दम दिल्यान, 'आता माका घरापर्यंतचो रस्तो तू दाखवायचो, मी तुझ्या पाठसून चलतलय!'

बिचारो आबा! पण आबाचा नशिब जोरार होता. समोर बाबीकाकाच्या शेजारणीचा चडू चला होता. तेच्या पाठसून आबा चलत रवलो. आबान न चुकता घर बरोबर कसा गाठल्यान, हेचा कोडा शेवटपर्यंत बाबीकाकाक सुटाक नाय. 

घराकडे आते पोरग्यांका घेवन इल्ली. आबाचीच वाट बघी होती. बाबीकाकाच्या जाचातसून सुटल्या कारणान आबा खुश होतो. आतेन बराच कायमाय खावक आणलल्यान. चलान दमललो आबा रात्री लवकर निजलो. आतेन पायाच्या जखमांका मलम लायल्यान.

सकाळीच आते आबाक आपल्या घराक घेवन गेली. संध्याकाळी आतेच्या घोवान आबाक चुलत चुलत्याकडे नेल्यान. तोय बाबी काकाक गाळी मारी होतो. आबाच्या चपलांची गजाल आयकान तो हसतच सुटलो. तेचाय बाबी काकावांगडा पटा नाय.

थयसून भायर पडतांना आबाची नजर जीन्याखाली साठवन ठेयलल्या जुन्या, फाटक्या चपलारनी गेली. 'काय हो काका, इतकी जुती साठवन शी ठेयल्यासात, आरलेच्या वेतोबाच्या देवळावरी?'

'तुझ्या बाबीकाकासाठीच ती, गेली धा वर्षा साठयलसय. हाताक गावलो काय प्रत्येक जुता काढून मारतलय! माका शेंडी लायता काय?' . . . चुलतो करवादलो.

उडाणटप्पू

Monday, August 3, 2020

सुक्यो गजाली . . .

          

          

विदाऊट तिकीट . . . !

दादरच्या फूटपाथावरची बाबीकाकान घेवन दिल्लली चपला पायात मिरयत आबा अख्ख्या दादर फिरलो, शिवाजी पार्क, सेना भवन, शिवाजी मंदिर, कबुतरखाना सगळा फिरासर आबाचे कवळे पाय ज्याम दुखा होते. तेतूरच ता प्लॅस्टिकचा चप्पल जय थय चावा होता. 

तशाच अवस्थेत आबा बाबीकाकावांगडा रेल्वे स्टेशनार इलो. थय घे म्हणान गर्दी. चुकलय तर कर्माक मेलय, ह्या भितीपोटी आबा बाबीकाकाक नजरेआड होवक दिय नाय होतो. बाराणे खर्च झाले म्हणान बाबीकाकाय मनात वैतागललो आसाक होयो.

रेल्वे इली. गर्दीत आबा चिराडलो, पण बाबीकाकान तेका आत ढकलल्यान आणि आपणय घुसलो. आत बसाक जागाच नाय होती. बाबीकाका बोरीवलेक रवा. शेवटपर्यंत दोघय उभे. उतारतांना परत रेटारेटी. बाबीन आबाक ढकलीतच खाली उतरल्यान. चप्पल लागान पायाक इल्ललो फोड ह्या चेंगराचेंगरीत फुटलो. आबाचो पाय जखमेमुळे खूपच दुखा होतो.

 आबा वाकडो वाकडो चला होतो, ता बघून बाबीकाका आणखीनच करवादलो, 'सरळ चलत रव, माका चिकटान चला नको. मी गडबडीत तुझा तिकिट काढूक इसारलसय, ब्रीजार टीसी आसतलो, हय थय बघीत चल्लय तर तेका संशय येतलो. पाठी पाठी माझ्याकडे बघीत चला नको. माझो पास आसा.'

आबाच्या पोटात भितीन गोळो इलो. पण करता काय, बिचारो एका सायडीन, टीसीकडे न बघता चलत रवलो. 

उडाणटप्पू

Sunday, August 2, 2020

सुक्यो गजाली . . .


          

रक्षाबंधन . . . !


आबा बांबार्डेकार जितको फटकळ तितकोच नंदू इन्सुलकार मुखदुर्बल! आबासारख्या आपणय बिनधास्त रवाचा, मुलींवांगडा बोलायचा असा तेका वाटा, पण ऐनवेळी वाचा बसा. आबाच्या पाटसून, पाटसून फिरा पण आबाचो एकय दुर्गुण नंद्यात उतराना! नंदू गोरोगोमटो असलो तरी थोबडा निर्विकार! कायम कोरो करकरीत, इस्त्री केल्लो चेहरो. बघूनच पोरगी कंटाळत.

मुली राखी बांधतीत म्हणून तेंका टाळूच्यासाठी आबा दरवर्षी रक्षाबंधनाच्या दिवशी कॉलेजाक हमखास दांडी मारी, तर नंदू आवर्जुन हजर रवा, त्या निमतान तरी कोणय बोलात, पण हेका राखी बांधूची पण कोणाक इच्छा होय नाय.

आपली ही खंत नंदून आबाक सांगितली. आबान तेका एक आयडिया सांगल्यान, 'नंद्या! तू यंदा राखीचो स्टॉल घाल'. कॉलेजच्या गेटभायर आबानच नंदूक एका मित्राचो बंद गाळो मिळवन दिल्यान. मुंबैसून मागयलल्या  एकसो एक राखयेनी नंद्यान गाळो सजयल्यान. 

रक्षाबंधन चार दिवसार इला आणि मुलींची गर्दी वाढाक लागली. नंद्याचो धीर बळावलो, चेह-यार तेजी इली. नंदू बोलाक शिकलो. रक्षाबंधनाच्या आधल्या दिवशी तुफान गर्दी. नंदू गोकुळातल्या कृष्णासारखो मुलींच्या गर्दीत गडप झालो. दुपारी गर्दी ओसारली. नंदूक थोडी फुरसत गावली. तितक्यात कॉलेजच्या गेटातसून सुरग्या येताना दिसला. नंदू खुष झालो. सुरग्या अपेक्षेप्रमाणेच सामक्या दुकानात इला, 'ये सुरेखा! दुकान तुझाच आसा!' . . . नंदू चेकाळलो.

सुरग्यान सगळे राखये व्यवस्थित बघल्यान आणि चाराण्याची गोंड्याची राखी घेतल्यान, 'ही कोणाक, आबाक?', नंदू आपल्या विनोदार आपणच हॅss हॅsss करुन हसलो.

सुरग्याय हसला, 'नाय, . . . तुका!', असा म्हणीत नंद्याकडली राखी नंद्याकच बांधल्यान!

उडाणटप्पू

Saturday, August 1, 2020

सुक्यो गजाली . . .



          


आढ्याक, मढ्याक काय कंदीलाक ?


बाबल्या-बेबल्याच्या हट्टाक लागान, आबा बांबार्डेकारान दीपवाळेक, बांबूचो जुन्या पद्धतीचो आकाशकंदील करुक घेल्यान, पण प्रयत्न आंगलट इलो. ढोंगापोंगा इली आणि ओबडधोबड झालो. नाद सोडून दिल्यान आणि बाजारातसून प्लॅस्टिकचो कंदील आणून दिवाळी साजरी केल्यान.

पुढल्या वर्षी कानाक खडो. आधीच चतुर्थेच्या काळात आबान, आकाशकंदील स्पेशालिस्ट रघू चौकेकाराक ऑर्डर दिवन ठेयल्यान. आबा निर्धास्त होतो, तरीपण अदसूनमधसून आबा वाटेरच घर आसलल्या रघूक हटकीत रवा. 'आसा, आसा लक्षात आसा!' . . . रघूचा आश्र्वासन.

दिवाळी तोंडार इली. दसरो आटापललो. आबा सकाळीच बाजारातसून सामान घेवन स्कूटरीन घराक परता होतो. चढतेर समोरसून रघू खांद्यार माणगो घेवन येय होतो. आबा खूष! थाबलो, 'रघू माकाच मा?'

भिरकेत रघल्यान होकारार्थी टकला हलयल्यान, पण पटकन भानार इलो, 'छा, छा! तुमका न्हय तो! . . . पबीक तो!' . . . रघू.

आबा करवादलो, 'असा कसा? माकाच होयो, मी कधीच सांगलसय!'

रघल्यान तोंडातलो गूटको पचाक्कन थुकल्यान, ' अहो आबा! पबी सावत फाटेक ढकाललो, तेच्या तिरडेचो तो!'

उडाणटप्पू